Na meer dan 25 jaar in het vak weet Leon Luhrman één ding zeker: geen enkele uitvaart is hetzelfde. Achter iedere ceremonie schuilt een uniek leven, een uniek verhaal en een familie die op haar eigen manier afscheid neemt. Als uitvaartverzorger bij De Groot Uitvaartzorg begeleidt hij families in een van de moeilijkste momenten van hun leven. ‘Wij leven allemaal uniek’, zegt hij. ‘Dus nemen we ook uniek afscheid.’
Een vak dat draait om mensen
Leon kwam ruim 25 jaar geleden in de uitvaartbranche terecht. Niet door toeval, maar door een ervaring die hem liet zien hoe belangrijk persoonlijke aandacht is bij een afscheid. ‘Wat mij destijds opviel, was dat een uitvaart persoonlijker kon’, vertelt hij. ‘Ik dacht: dit moet zorgvuldiger kunnen, meer afgestemd op de wensen van de mensen.’ Die gedachte vormde uiteindelijk de basis voor zijn carrière.
Inmiddels combineert Leon zijn werk als uitvaartverzorger met een leidinggevende rol binnen De Groot Uitvaartzorg. Hij begeleidt families én stuurt een team aan. ‘Die combinatie vind ik juist mooi. Je wilt dat de kwaliteit van het werk hoog blijft en dat families zich echt geholpen voelen.’
Gezonde spanning bij elke uitvaart
Zijn eerste uitvaart vergeet Leon nooit meer. Niet omdat alles fout ging, maar omdat het moment indruk maakte. ‘Mijn eerste uitvaart was meteen voor ongeveer honderd mensen. Ik was helemaal niet gewend om voor zo’n grote groep te spreken.’ Toch bleek al snel dat het hem lag. ‘Ik had wel een gezonde nervositeit, en die heb ik soms nog steeds. En dat is goed ook. Zolang je die spanning voelt, blijf je scherp. Het moet nooit een kunstje worden. Juist dat gevoel van verantwoordelijkheid maakt het werk bijzonder. Je begeleidt mensen in een heel kwetsbare periode. Dan moet je het goed doen.’
Emoties horen erbij
Hoewel professionaliteit belangrijk is, betekent dat niet dat Leon onverschillig blijft. Sommige uitvaarten blijven hem altijd bij. ‘Eén van de meest heftige situaties was een gezin dat bij een verkeersongeval omkwam. Dan zie je het verdriet van de familie en de kinderen die achterblijven. Dat zijn momenten die je echt raken.’
Ook na jaren ervaring blijft dat zo. ‘Als je een jong iemand moet begraven, bijvoorbeeld een jongen van 18 of 19, dan komt dat altijd binnen. Ik ben natuurlijk ook gewoon een mens. Om met zulke situaties om te gaan, praat ik veel met collega’s. We geven elkaar hier de ruimte om dat te bespreken. Dat helpt.’
Veel meer dan een uitvaart regelen
Volgens Leon hebben veel mensen maar een beperkt beeld van zijn werk. Ze zien de ceremonie, maar niet alles wat daarvoor gebeurt. ‘Het begint al bij de melding van overlijden’, legt hij uit. ‘Je komt bij de familie thuis, bespreekt de opbaring, noteert alle gegevens, regelt eventueel verzekeringen en bespreekt hoe de uitvaart eruit moet zien.’
Maar daar blijft het niet bij. Bij De Groot Uitvaartzorg vervullen uitvaartverzorgers vaak meerdere rollen tegelijk. ‘Wij zijn uitvoerder, organisator, ritueelbegeleider en vaak ook spreker. Als families dat willen, spreken wij tijdens de dienst. We proberen het verhaal van het leven van de overledene echt te vertellen. Dat vraagt om aandacht voor details. Soms zijn het kleine dingen die het verschil maken. Bijvoorbeeld een foto bij de kist of een persoonlijke herinnering die iemand noemt. Als je daar aandacht voor hebt, voelen mensen zich gehoord.’
Luisteren als belangrijkste vaardigheid
Voor Leon draait het vak uiteindelijk om één ding: luisteren. ‘Echt luisteren naar wat mensen zeggen, maar ook naar wat ze niet zeggen. Non-verbale communicatie is ontzettend belangrijk.’ Hij herinnert zich een ervaring die hem ooit motiveerde om het vak anders aan te pakken. ‘Ik heb ooit meegemaakt dat een uitvaartleider tijdens het gesprek steeds op zijn horloge keek en met zijn pen zat te spelen. Dat gaf zo’n gevoel van ongeïnteresseerdheid. Toen dacht ik: dit kan en moet anders.’ Daarom probeert hij families altijd het gevoel te geven dat er tijd is. ‘Als mensen vragen of ik het druk heb, zeg ik: ik heb alle tijd voor u. En dat meen ik ook.’
Een waardig afscheid
Wanneer is een uitvaart voor Leon geslaagd? Het antwoord is simpel. ‘Als de nabestaanden terugkijken en zeggen: dit paste bij wie hij of zij was.’ Dat moment waarop families dankbaar zijn voor het afscheid, geeft hem nog steeds voldoening. ‘Dat is goud waard’, zegt hij. ‘Daar doe je het uiteindelijk voor.’ En ondanks de zwaarte van het vak, blijft hij gemotiveerd. ‘Je helpt mensen om een periode af te sluiten en waardig afscheid te nemen. Dat maakt het werk nog elke dag bijzonder.’
