Een onverwacht overlijden zet alles op zijn kop. Er is geen tijd geweest om je voor te bereiden, toch komt er in korte tijd veel op je af. Je hebt te maken met een arts, met vragen die je nog niet kunt overzien en met een uitvaart die geregeld moet worden. Veel mensen weten niet goed wat er in die eerste dagen gebeurt. Dat is ook logisch, want we hopen dat je het nooit mee hoeft te maken. In dit artikel leggen we rustig uit hoe het meestal verloopt, wat je zelf doet en wat je met een gerust hart uit handen kunt geven.
Wat gebeurt er direct na een onverwacht overlijden?
Een arts moet het overlijden altijd vaststellen. In veel gevallen is dat gewoon de eigen huisarts, of buiten kantoortijden de huisartsenpost. De arts vult daarna de verklaring van overlijden in. Dat formulier is nodig om de uitvaart te kunnen regelen.
Soms is het nodig dat de huisarts een collega vraagt om mee te kijken. Dit kan een forensisch arts, ook wel gemeentelijk lijkschouwer, zijn. Dat gebeurt bijvoorbeeld na een ongeval, of als niet meteen duidelijk is waardoor iemand is overleden. Bij dat onderzoek is vaak ook de politie aanwezig. Dat schrikt mensen weleens, maar het is een gewone werkwijze. De forensisch arts en de politie stellen samen vast wat er is gebeurd, zodat er later geen vragen blijven liggen. Het kan zijn dat je daardoor even moet wachten voordat je weer bij je dierbare kunt zijn.
Wanneer kun je de uitvaart regelen?
Als de forensisch arts erbij is geweest, geeft de officier van justitie na het onderzoek toestemming voor de uitvaart. Dat heet de vrijgave. Meestal hoef je daar zelf niets voor te doen. Soms is het snel geregeld, soms kost het wat meer tijd. Na de vrijgave kan de uitvaart definitief worden gepland.
Je hoeft niet te wachten met bellen tot alles rond is. We kunnen al met je meedenken terwijl het onderzoek nog loopt. We leggen uit welke stappen er nog komen. Zo weet je waar je aan toe bent en hoef je niets zelf uit te zoeken.
Hoeveel tijd heb je voor de uitvaart?
De wet bepaalt dat een begrafenis of crematie plaatsvindt tussen 36 uur en zes werkdagen na het overlijden. Zaterdagen, zondagen en feestdagen tellen niet mee. Overlijdt iemand op een maandag, dan kan de uitvaart dus tot en met dinsdag in de week daarna plaatsvinden. Dat is meer tijd dan veel mensen denken.
Is er meer tijd nodig, bijvoorbeeld omdat familie uit het buitenland moet overkomen, dan kun je bij de gemeente uitstel aanvragen. Dat doen we in overleg met je. Het kan ook andersom. Binnen de islamitische gemeenschap is het bijvoorbeeld gebruikelijk om zo snel mogelijk te begraven. Ook dan zorgen we dat alles op tijd geregeld is.
Het eerste gesprek
Het regelen van de uitvaart begint op het moment dat je ons belt. In het eerste gesprek kijken we vooral naar wat direct nodig is. Waar gaat je dierbare naartoe en waar kan hij of zij worden opgebaard? Welke gegevens zijn er nodig en is er een uitvaartverzekering? We bespreken ook alvast of het een begrafenis of een crematie wordt. Hoe de afscheidsbijeenkomst eruit gaat zien, komt in een volgend gesprek aan bod. Dan is er meestal wat meer ruimte in het hoofd.
Hoe lang zo’n gesprek duurt, verschilt per familie. Soms is het in een half uur rond, soms zitten we er drie uur. We kijken daarbij niet op de klok. Na een plotseling overlijden willen mensen vaak eerst vertellen wat er is gebeurd, en die ruimte hoort erbij.
Wat goed helpt, is alles opschrijven. We noteren wat jullie zelf willen regelen en wat wij oppakken. Later in de week komen we daarop terug. Heb je al aan de bloemen gedacht? Is er iemand die wil spreken? Zo hoef je niet alles te onthouden in een periode waarin je hoofd al vol zit.
Wat als je niet weet wat je dierbare wilde?
Bij een verwacht overlijden is er vaak al over de uitvaart gepraat. Bij een onverwacht overlijden meestal niet. Een van de eerste vragen is dan ook wat papa of mama gewild zou hebben. Heel vaak is het eerlijke antwoord dat daar nooit over is gesproken.
Probeer dan niet uit te gaan van aannames. Dat de ene ouder begraven is, betekent bijvoorbeeld niet automatisch dat de andere dat ook wilde. Wij vragen liever door naar wie iemand was. Wat vond hij belangrijk, waar genoot ze van en welke muziek stond er altijd op? Vaak blijkt dat de familie meer weet dan ze dacht. Een afscheid dat bij de persoon past, is meestal ook een afscheid waar je later met een goed gevoel op terugkijkt.
Zijn er wel wensen vastgelegd, bijvoorbeeld in een laatste wensenboekje? Dan is dat een mooi vertrekpunt.
Iedereen reageert op zijn eigen manier
Na een plotseling overlijden reageert iedereen anders. Sommige families zijn opvallend rustig, bij andere overheerst het ongeloof. Ook boosheid komt voor. Al die gevoelens zijn er niet voor niets. Wij kunnen het verdriet niet kleiner maken, maar we kunnen wel rust en overzicht brengen, zodat er ruimte ontstaat om over het afscheid na te denken.
Daarom gebruiken we het woord ‘moeten’ zo weinig mogelijk. Een familie moet niets. Wij laten zien welke mogelijkheden er zijn, geven advies en vertellen wat een keuze betekent. De beslissing ligt bij jullie.
Let in deze dagen ook op jezelf. Slaap je slecht of kom je nergens meer aan toe, neem dan gerust contact op met je huisarts.
Als er geen uitvaartverzekering is
Als iemand jong en onverwacht overlijdt, is er niet altijd een uitvaartverzekering of spaargeld voor de uitvaart. Dat is een zorg die je er in deze dagen liever niet bij hebt. Bespreek het daarom gewoon in het eerste gesprek. We kijken dan samen wat er binnen het beschikbare budget mogelijk is. Een afscheid in kleine kring kan net zo waardevol zijn als een grote bijeenkomst. Op onze pagina over de kosten van een uitvaart lees je meer over waar de kosten uit bestaan.
Als niet iedereen erbij kan zijn
Bij een onverwacht overlijden moeten familie en vrienden ook onverwacht overkomen. Niet iedereen lukt dat binnen een paar dagen, zeker niet als ze ver weg wonen. In uitvaartcentrum De Grote Haar kunnen we de afscheidsbijeenkomst daarom via een livestream uitzenden. Zo kunnen ook mensen die er niet bij kunnen zijn het afscheid op afstand volgen.
En daarna?
Na een onverwacht verlies komt het besef vaak pas later, soms pas weken na de uitvaart. Rouw kent geen vaste duur en verloopt bij iedereen anders. In ons artikel Een onverwacht overlijden: omgaan met verlies lees je meer over die periode na het afscheid.
Is er iemand in je omgeving onverwacht overleden? Bel ons op (0183) 633 500. We zijn dag en nacht bereikbaar en nemen de tijd om samen met je te kijken wat er nu nodig is.
